سجدهٔ شکر چیست و چگونه انجام میشود؟
سجدهٔ شکر سجدهای است که برای سپاسگزاری از خدا به جا آورده میشود. این سجده پس از هر نماز — واجب باشد یا مستحب — مستحب مؤکد است، و هنگامی که نعمتی به انسان میرسد یا گرفتاریای از او برطرف میشود نیز مستحب است. سادهترین روش آن است که به نیت شکر پیشانی را بر مُهر بگذارید و دستکم سه بار «شکراً لله» بگویید.
در سجده چه بگوییم
برای سجدهٔ شکر ذکرها و دعاهای بسیاری نقل شده است. از امام علی بن موسی الرضا (ع) روایت شده که اگر خواستید، صد (۱۰۰) مرتبه بگویید:
شُكْرًا شُكْرًا
Shukran, shukran.
شکر، شکر. (۱۰۰ مرتبه)
و اگر خواستید، صد (۱۰۰) مرتبه بگویید:
عَفْوًا عَفْوًا
ʿAfwan, ʿafwan.
(خدایا! از تو) عفو، عفو. (۱۰۰ مرتبه)
از امام جعفر صادق (ع) روایت شده است که در این سجده دستکم سه مرتبه این ذکر گفته شود:
شُكْرًا لِلّٰهِ
Shukran lillāh.
خدا را سپاس. (۳ مرتبه)
اگر وقت کم است، همین کافی است.
روش کوتاه
پس از نماز و تعقیبات — یا اگر خواستید، بلافاصله پس از سلام — برای خدا نیت سجدهٔ شکر کنید.
مانند سجدهٔ نماز پیشانی را بر مُهر بگذارید؛ بهتر است هر هفت عضو بر زمین باشد.
یکی از ذکرهای بالا را بگویید و پس از آن حاجتهای خود را از خدا بخواهید.
مستحب است پیشانی را بردارید و گونهٔ راست و سپس گونهٔ چپ را بر زمین بگذارید و هر بار ذکر بگویید، سپس دوباره پیشانی را بر زمین بگذارید.
چند حکم
این سجده مستحب است، نه واجب؛ ترک آن تأثیری در نماز ندارد.
جزو نماز نیست، از این رو وضو شرط آن نیست — البته بهتر است آن را با همان وضوی نماز به جا آورید.
میتوان آن را پیش از تسبیح حضرت فاطمه (س) یا پس از آن به جا آورد؛ روش معمول، پس از تسبیح است.
فضیلت، روش کامل و احکام سجدهٔ شکر: نماز › روش خواندن نماز › «تسبیحات حضرت زهرا (س) و سجدهٔ شکر»
تعقیبات پس از سلام: نماز › پرسش و پاسخ نماز › «پس از سلام نماز چه بخوانیم؟»
منابع: من لا یحضره الفقیه، ج ۱؛ الکافی، کتاب الصلاة (باب سجود الشکر)؛ وسائل الشیعه، ابواب سجدهٔ شکر؛ مفاتیح الجنان.
اَللّٰهُمَّ صَلِّ عَلٰى مُحَمَّدٍ وَّاٰلِ مُحَمَّدٍ