نماز سلمان فارسی
نماز سلمان از نمازهای مستحب ماه رجب است. این نماز روی هم سی رکعت است که در سه روز خوانده میشود: ده رکعت در روز اول رجب، ده رکعت در پانزدهم رجب و ده رکعت در روز آخر رجب. بنا بر روایت، رسول خدا (ص) این نماز را به جناب سلمان فارسی (رض) آموخت و از همین رو به نام او شناخته میشود.
روایت این نماز
جناب سلمان (رض) نقل میکند که در روز آخر جمادیالثانی خدمت رسول خدا (ص) رسید. آن حضرت این نماز رجب را به او آموخت و فضیلت بسیار آن را بیان فرمود؛ در روایت از آمرزش گناهان و پاداشی بسیار بزرگ سخن رفته است. این روایت را شیخ طوسی (ره) در «مصباح المتهجد»، علامه مجلسی (ره) در «زاد المعاد» و شیخ عباس قمی (ره) در «مفاتیح الجنان» در ذیل اعمال رجب نقل کردهاند. سند آن ثابت نشده است؛ از این رو باید آن را رجاءً، یعنی به امید ثواب، خواند، چنانکه مراجع دربارهٔ اینگونه اعمال سفارش میکنند.
روش نماز — در هر سه روز یکسان
ده رکعتِ هر روز را دو رکعت دو رکعت، به صورت پنج نماز بخوانید؛ هر نماز مانند نماز صبح.
در هر رکعت سورهٔ حمد را یک بار، سپس سه بار سورهٔ اخلاص و سه بار سورهٔ کافرون بخوانید.
پس از هر سلام دستها را به سوی آسمان بلند کنید و دعای ویژهٔ آن روز را (که در ادامه آمده است) بخوانید، سپس دستها را بر صورت بکشید.
نیت را در دل کنید، مثلاً «دو رکعت نماز سلمان میخوانم رجاءً قربةً الی الله»؛ به زبان آوردن آن لازم نیست.
دعای روز اول رجب
لا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ، لَهُ الْمُلْكُ وَلَهُ الْحَمْدُ، يُحْيِي وَيُمِيتُ وَهُوَ حَيٌّ لَا يَمُوتُ، بِيَدِهِ الْخَيْرُ وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ. اللَّهُمَّ لَا مَانِعَ لِمَا أَعْطَيْتَ، وَلَا مُعْطِيَ لِمَا مَنَعْتَ، وَلَا يَنْفَعُ ذَا الْجَدِّ مِنْكَ الْجَدُّ
معبودی جز خدا نیست، یگانه است و شریکی ندارد؛ فرمانروایی از آنِ اوست و ستایش از آنِ اوست؛ زنده میکند و میمیراند، و او زندهای است که نمیمیرد؛ همهٔ خیر به دست اوست و او بر هر چیزی تواناست. خدایا! آنچه را تو عطا کنی بازدارندهای نیست و آنچه را تو بازداری عطاکنندهای نیست، و هیچ صاحببختی را بختش در برابر تو سودی نمیبخشد.
پس از هر دو رکعت این دعا را بخوانید و دستها را بر صورت بکشید.
دعای پانزدهم رجب
لا إِلٰهَ إِلَّا اللّٰهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ، لَهُ الْمُلْكُ وَلَهُ الْحَمْدُ، يُحْيِي وَيُمِيتُ وَهُوَ حَيٌّ لَا يَمُوتُ، بِيَدِهِ الْخَيْرُ وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ، إِلٰهًا وَاحِدًا أَحَدًا فَرْدًا صَمَدًا، لَمْ يَتَّخِذْ صَاحِبَةً وَلَا وَلَدًا
معبودی جز خدا نیست، یگانه است و شریکی ندارد؛ فرمانروایی از آنِ اوست و ستایش از آنِ اوست؛ زنده میکند و میمیراند، و او زندهای است که نمیمیرد؛ همهٔ خیر به دست اوست و او بر هر چیزی تواناست. او معبودی یگانه، یکتا، بیهمتا و بینیاز است که نه همسری برگرفته و نه فرزندی.
پس از هر دو رکعت دستها را بلند کنید و این دعا را بخوانید، سپس دستها را بر صورت بکشید.
دعای روز آخر رجب
روز آخر رجب، بیستونهم یا سیام ماه است — هر روزی که آخرین روز ماه باشد.
لا إِلٰهَ إِلَّا اللّٰهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ، لَهُ الْمُلْكُ وَلَهُ الْحَمْدُ، يُحْيِي وَيُمِيتُ وَهُوَ حَيٌّ لَا يَمُوتُ، بِيَدِهِ الْخَيْرُ وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ، وَصَلَّى اللّٰهُ عَلَى مُحَمَّدٍ وَآلِهِ الطَّاهِرِينَ، وَلَا حَوْلَ وَلَا قُوَّةَ إِلَّا بِاللّٰهِ الْعَلِيِّ الْعَظِيمِ
معبودی جز خدا نیست، یگانه است و شریکی ندارد؛ فرمانروایی از آنِ اوست و ستایش از آنِ اوست؛ زنده میکند و میمیراند، و او زندهای است که نمیمیرد؛ همهٔ خیر به دست اوست و او بر هر چیزی تواناست. و درود خدا بر محمد و خاندان پاکش باد؛ و هیچ نیرو و توانی جز از خدای والا و بزرگ نیست.
پس از هر دو رکعت این دعا را بخوانید، دستها را بر صورت بکشید و حاجتهای خود را از خدا بخواهید.
چند نکته
این نماز مستحب است؛ اگر کسی ده رکعتِ یک روز را بخواند و بقیه را نتواند، باز هم آنچه خوانده ثواب خود را دارد.
چون نماز نافله است، اگر سورهها را از حفظ ندارید، خواندن از روی متن اشکالی ندارد؛ اگر در شمار رکعتها شک کردید، بنا را بر کمتر بگذارید.
برای دیگر اعمال رجب، «اعمال ماه رجب» را در مفاتیح الجنان ببینید.
منابع: شیخ طوسی، مصباح المتهجد (اعمال رجب)؛ علامه مجلسی، زاد المعاد (ماه رجب)؛ شیخ عباس قمی، مفاتیح الجنان (اعمال ماه رجب).
اَللّٰهُمَّ صَلِّ عَلٰى مُحَمَّدٍ وَّاٰلِ مُحَمَّدٍ