نماز کامله
نماز کامله نمازی مستحب در چهار رکعت است که روز جمعه، پیش از زوال (یعنی پیش از آغاز وقت ظهر)، دو رکعت دو رکعت خوانده میشود. در هر رکعت سورهٔ حمد، چند سورهٔ کوتاه و آیةالکرسی هر کدام ده بار خوانده میشود، و پس از نماز، استغفار و تسبیح و صلوات گفته میشود.
شیخ طوسی (ره) در «مصباح المتهجد» و علمای دیگر آن را از امام جعفر صادق (ع)، و ایشان از طریق پدرانشان، از رسول خدا (ص) نقل کردهاند. در روایت آمده است که هر کس این نماز را بخواند، خداوند شر اهل آسمانها و زمین، شر شیطان و شر هر فرمانروای ستمگری را از او دور میکند. سند آن بهطور کامل بررسی نشده است؛ از این رو آن را «رجاءً» — به امید ثواب — بخوانید.
روش نماز
چهار رکعت، با دو سلام — در هر رکعت همهٔ اینها
سورهٔ حمد — ده بار
سورهٔ ناس (قل اعوذ برب الناس) — ده بار
سورهٔ فلق (قل اعوذ برب الفلق) — ده بار
سورهٔ اخلاص (قل هو الله احد) — ده بار
سورهٔ کافرون (قل یا ایها الکافرون) — ده بار
آیةالکرسی (سورهٔ بقره ۲:۲۵۵) — ده بار
سپس رکوع و دو سجده. در رکعت دوم: قنوت، رکوع، سجدهها، تشهد و سلام. دو رکعت دیگر را نیز به همین صورت بخوانید.
در روایتی دیگر، افزون بر اینها، در هر رکعت سورهٔ قدر ده بار و آیهٔ «شهد الله» از سورهٔ آل عمران (۳:۱۸) نیز ده بار آمده است:
شَهِدَ اللّٰهُ أَنَّهٗ لَا اِلٰهَ اِلَّا هُوَ وَالْمَلَائِكَةُ وَأُولُوا الْعِلْمِ قَائِمًا بِالْقِسْطِ لَا اِلٰهَ اِلَّا هُوَ الْعَزِیْزُ الْحَكِیْمُ
خدا گواهی میدهد که معبودی جز او نیست، و فرشتگان و صاحبان دانش نیز گواهی میدهند، در حالی که او به عدل قیام دارد. معبودی جز او نیست؛ او پیروزمند و حکیم است.
پس از نماز
۱. صد بار استغفار، مثلاً «استغفر الله ربی و اتوب الیه».
۲. صد بار این تسبیح:
سُبْحَانَ اللهِ وَالْحَمْدُ لِلّٰهِ وَ لَاۤ اِلٰهَ اِلَّا اللهُ وَاللهُ اَكْبَرُ وَ لَا حَوْلَ وَلَا قُوَّةَ اِلَّا بِاللهِ الْعَلِیِّ الْعَظِیْمِ
Subḥānallāhi wal-ḥamdu lillāhi wa lā ilāha illallāhu wallāhu akbar, wa lā ḥawla wa lā quwwata illā billāhil-ʿaliyyil-ʿaẓīm.
خدا پاک و منزه است، ستایش از آنِ خداست، معبودی جز خدا نیست و خدا بزرگتر است؛ و هیچ نیرو و توانی جز از خدای والا و بزرگ نیست.
۳. سپس صد بار صلوات: اَللّٰهُمَّ صَلِّ عَلٰى مُحَمَّدٍ وَّاٰلِ مُحَمَّدٍ
چند نکتهٔ لازم
نیت، قصد قلبی است؛ به زبان آوردن آن لازم نیست. چهار رکعت را دو رکعت دو رکعت و با دو سلام بخوانید.
این نماز طولانی است: هر رکعت شصت قرائت دارد (و بنا بر روایت دیگر، هشتاد). شمارش را میتوانید با انگشتان نگه دارید؛ اگر شک کردید، عدد کمتر را بگیرید و کامل کنید.
بنا بر روایت، این نماز پیش از زوال خوانده میشود؛ پس آن را چنان زود آغاز کنید که پیش از رسیدن وقت ظهر به پایان برسد.
منابع: شیخ طوسی، مصباح المتهجد؛ شیخ عباس قمی، مفاتیح الجنان، اعمال روز جمعه.
اَللّٰهُمَّ صَلِّ عَلٰى مُحَمَّدٍ وَّاٰلِ مُحَمَّدٍ