نیت و روش غسل جنابت چیست؟
نیت غسل جنابت قصد قلبی است به این معنا که «برای نزدیکی به خدا غسل جنابت میکنم»؛ به زبان آوردن آن لازم نیست. سپس نخست تمام سر و گردن را بشویید و پس از آن تمام باقی بدن را — یا همهٔ بدن را به یکباره در آب فرو ببرید. پس از این غسل، برای نماز به وضو نیازی نیست.
جنابت چه وقت پیش میآید؟
دو چیز انسان را «جنب» میکند: خروج منی (چه در خواب و چه در بیداری) و آمیزش، هرچند منی خارج نشود. در حال جنابت نماز و طواف درست نیست و چند کار حرام است، مانند رساندن جایی از بدن به خط قرآن و نام خدا، ماندن در مسجد (و داخل شدن به مسجدالحرام و مسجدالنبی (ص))، و خواندن آیههایی که سجدهٔ واجب دارند. در جزئیات این احکام میان فتاوای مراجع اندکی تفاوت هست.
نیت
نیت در دل است: اینکه بدانید و قصد کنید که غسل جنابت میکنید و آن را قُربَةً إِلَى اللهِ (برای نزدیکی به خدا) انجام میدهید. به نظر هیچ مرجعی به زبان آوردن الفاظ نیت واجب نیست. چه غسل پیش از رسیدن وقت نماز انجام شود و چه پس از آن، در هر دو صورت همین نیت قربت کافی است؛ گفتن «واجب» یا «مستحب» لازم نیست (آیتالله سیستانی، توضیح المسائل، مسئلهٔ ۳۵۷).
پیش از غسل
هر جای بدن که نجس است (مثلاً به منی آلوده است)، پیش از آنکه در غسل شسته شود، آن را پاک کنید.
چیزهایی را که مانع رسیدن آب به پوستاند (لاک ناخن، رنگ و مانند آن) برطرف کنید.
برای مرد مستحب است که پس از خروج منی و پیش از غسل بول کند (استبراء). اگر چنین نکند و پس از غسل رطوبتی از او خارج شود که نمیداند منی است یا نه، آن رطوبت حکم منی را دارد و باید دوباره غسل کند.
غسل ترتیبی — گام به گام
نیت غسل جنابت کنید.
تمام سر را همراه با موها، و گردن را بشویید؛ آب باید به بن موها و پوست برسد. برای یقین، اندکی از شانهها را نیز بشویید.
سپس تمام باقی بدن را، از جلو و پشت، بشویید.
به فتوای آیتالله العظمی سید علی سیستانی، شستن سر و گردن پیش از بدن احتیاط واجب است، و در بدن شستن طرف راست پیش از طرف چپ بهتر است، نه واجب (آیتالله سیستانی، توضیح المسائل، مسئلهٔ ۳۶۰). برخی دیگر از مراجع شستن طرف راست را پیش از طرف چپ لازم (بنابر احتیاط واجب) میدانند؛ به فتوای مرجع تقلید خود مراجعه کنید. کسی که بخواهد هر دو نظر را رعایت کند، نخست طرف راست و سپس طرف چپ را بشوید؛ این کار بنابر همهٔ فتواها صحیح است.
غسل ارتماسی
به نیت غسل جنابت، همهٔ بدن را به یکباره در آب (حوض، استخر یا رودخانه) فرو ببرید، بهگونهای که آب به همه جا برسد. هنگام نیت، بخشی از بدن بیرون از آب باشد. در حال احرام این روش جایز نیست (آیتالله سیستانی، توضیح المسائل، مسائل ۳۶۶ و ۳۷۰).
پس از غسل
پس از غسل جنابت برای نماز به وضو نیازی نیست؛ همهٔ مراجع در این متفقاند. ولی اگر پس از غسل چیزی پیش آید که وضو را باطل میکند، برای نماز باید وضو گرفت.
در ماه رمضان بر شخص جنب لازم است که پیش از فجر غسل کند؛ اگر عمداً تا صبح بر جنابت باقی بماند، روزهاش باطل میشود.
اگر به سبب بیماری یا نبودن آب غسل ممکن نباشد، به جای غسل، تیمم انجام میشود.
انواع غسل و احکام کلی آن: نماز › پرسش و پاسخ نماز › «غسل چند نوع است و چگونه انجام میشود؟»
منابع: قرآن کریم، سورهٔ مائده ۵:۶؛ آیتالله سیستانی، توضیح المسائل (جنابت؛ غسل ترتیبی و ارتماسی، مسائل ۳۶۰–۳۷۰)؛ توضیح المسائل مراجع، باب غسل جنابت.
اَللّٰهُمَّ صَلِّ عَلٰى مُحَمَّدٍ وَّاٰلِ مُحَمَّدٍ