غسل حیض چگونه انجام میشود؟
هرگاه خون حیض (عادت ماهانه) قطع شود، برای نماز و عبادتهایی که طهارت در آنها شرط است، غسل حیض واجب است. روش آن درست مانند غسل جنابت است و تنها نیت آن، نیت غسل حیض است: نیت در دل، سپس نخست سر و گردن و پس از آن باقی بدن — یا فرو بردن همهٔ بدن به یکباره در آب.
غسل چه وقت واجب میشود؟
غسل حیض پس از قطع شدن خون انجام میشود، نه در حالی که خون ادامه دارد. هنگامی که خون به ظاهر قطع شد، اطمینان پیدا کنید که واقعاً قطع شده است؛ اگر پیش از ده روز قطع شده و احتمال دارد خون در درون باقی باشد، به فتوای آیتالله سیستانی جایز نیست بدون استبراء همچنان عبادت را ترک کنید (آیتالله سیستانی، توضیح المسائل، مسئلهٔ ۴۹۵): پنبهای داخل کنید و پس از اندکی بیرون آورید؛ اگر پاک بود، غسل کنید و نماز خواندن را از سر بگیرید (یا به جای استبراء، از روی احتیاط عبادات را همچنان انجام دهید). خونی که پس از زایمان میآید (نفاس) غسل جداگانهای دارد که غسل نفاس نامیده میشود، هرچند روش آن نیز همین است.
روش — گام به گام
نیت: در دل قصد کنید که برای نزدیکی به خدا غسل حیض میکنید؛ به زبان آوردن آن لازم نیست.
سر و گردن: تمام سر را همراه با موها، و گردن را بشویید، بهگونهای که آب به پوست برسد. اگر موها بلند است، باز کردن آنها لازم نیست، به شرط آنکه آب به بن موها و پوست برسد.
باقی بدن: سپس تمام باقی بدن را بشویید. به نظر آیتالله العظمی سید علی سیستانی، شستن نخست طرف راست و سپس طرف چپ بهتر است، نه لازم (آیتالله سیستانی، توضیح المسائل، مسئلهٔ ۳۶۰)؛ برخی از مراجع آن را احتیاط واجب میدانند — به فتوای مرجع تقلید خود مراجعه کنید.
غسل ارتماسی نیز جایز است: به نیت غسل حیض، همهٔ بدن را به یکباره در آب فرو ببرید. پیش از غسل، خونی را که بر بدن است بشویید و بدن را پاک کنید و چیزهایی را که مانع رسیدن آب به پوستاند (مانند لاک ناخن) برطرف کنید.
آیا پس از غسل حیض باید وضو گرفت؟
به فتوای آیتالله سیستانی، غسل حیض از وضو کفایت میکند، ولی بهتر است پیش از غسل وضو گرفته شود. به نظر برخی دیگر از مراجع، با هر غسلی جز غسل جنابت، برای نماز وضو نیز لازم است؛ به فتوای مرجع تقلید خود مراجعه کنید. به نظر آیتالله سیستانی، اگر بر زنی افزون بر غسل حیض، غسل جنابت نیز واجب باشد، یک غسل به نیت هر دو کافی است؛ بلکه نیت یکی از آن دو نیز برای دیگری کفایت میکند (آیتالله سیستانی، توضیح المسائل، مسائل ۴۵۶ و ۳۸۷).
حکم نماز و روزه
نمازهای روزهای حیض قضا ندارد، ولی قضای روزههای ماه رمضان واجب است؛ همهٔ مراجع در این متفقاند (آیتالله سیستانی، توضیح المسائل، مسئلهٔ ۴۵۹).
اگر در وقت نماز خون قطع شود و به اندازهٔ غسل کردن و خواندن دستکم یک رکعت در وقت فرصت باشد، خواندن آن نماز واجب است؛ و اگر نخواند، باید قضای آن را به جا آورد (آیتالله سیستانی، توضیح المسائل، مسئلهٔ ۴۶۲).
پیش از غسل، نماز خواندن و دست زدن به خط قرآن جایز نیست (آیتالله سیستانی، توضیح المسائل، مسئلهٔ ۴۵۷).
اگر به سبب بیماری یا نبودن آب غسل ممکن نباشد، به جای غسل، تیمم انجام میشود.
روش تفصیلی غسل جنابت: نماز › پرسش و پاسخ نماز › «نیت و روش غسل جنابت چیست؟»؛ احکام کلی غسل: نماز › پرسش و پاسخ نماز › «غسل چند نوع است و چگونه انجام میشود؟»
منابع: آیتالله سیستانی، توضیح المسائل (احکام حائض، مسائل ۴۴۸، ۴۵۶، ۴۵۷، ۴۵۹ و ۴۶۲–۴۶۳؛ مسئلهٔ ۴۹۵؛ غسل ترتیبی، مسئلهٔ ۳۶۰؛ احکام غسل، مسائل ۳۷۸ و ۳۸۷)؛ توضیح المسائل مراجع، باب حیض.
اَللّٰهُمَّ صَلِّ عَلٰى مُحَمَّدٍ وَّاٰلِ مُحَمَّدٍ