Qüslün neçə növü var və qüsl necə edilir? — ərəb mətni və tərcümə | Sadaat
Skip to content

Qüslün neçə növü var və qüsl necə edilir?

Namaz haqqında sual və cavablar

Qüslün neçə növü var və qüsl necə edilir?

Qüsl Allaha yaxınlıq niyyəti ilə bütün bədəni yumaq deməkdir. Bəzi qüsllər vacibdir (Ayətullah Sistaniyə görə yeddi), bir çoxu isə müstəhəbdir. Hər qüsl iki üsuldan biri ilə edilir: tərtibi (əvvəl baş və boyun, sonra bədənin qalan hissəsi) və ya irtimasi (bütün bədəni birdəfəyə suya batırmaq). Bütün qüsllərin qaydası eynidir, yalnız niyyət dəyişir.

Vacib qüsllər

Ayətullah əl-üzma Seyyid Əli Sistaniyə görə vacib qüsllər yeddidir (Ayətullah Sistani, İzahlı şəriət hökmləri, «Vacib qüsllər» bölməsi):

  1. Cənabət qüslü — məni xaric olduqdan və ya cinsi yaxınlıqdan sonra.

  2. Heyz qüslü — aybaşı qanı kəsildikdən sonra.

  3. Nifas qüslü — doğuşdan sonra gələn qan kəsildikdən sonra.

  4. İstihazə qüslü — istihazənin bəzi növlərində.

  5. Məssi-meyit qüslü — soyumuş və hələ qüsl verilməmiş insan meyitinə toxunduqdan sonra.

  6. Meyit qüslü — müsəlman meyitə verilən qüsl.

  7. Nəzir, and və ya buna bənzər bir səbəblə vacib olan qüsl.

Müstəhəb qüsllər

Müstəhəb qüsllər çoxdur, məsələn: cümə qüslü (çox təkidlidir), Fitr və Qurban bayramlarının qüslü, Ramazan ayının bəzi gecələrinin, xüsusilə Qədr gecələrinin qüslü, ehram qüslü, həmçinin ziyarət və tövbə qüslü. Dəlili mötəbər olmayan müstəhəb qüsllər «rəcaən» (savab ümidi ilə) edilir.

Tərtibi qüslün qaydası

  1. Niyyət: hansı qüslü Allaha yaxınlıq üçün etdiyinizi qəlbinizdə qəsd edin; dillə demək lazım deyil.

  2. Baş və boyun: bütün başı (saçlarla birlikdə) və boynu elə yuyun ki, su dəriyə çatsın.

  3. Bədənin qalan hissəsi: sonra bədənin qalan hissəsini tamamilə yuyun.

Ayətullah Sistaninin fətvasına görə əvvəl baş və boynu, sonra bədəni yumaq ehtiyat-vacibdir; bədəndə isə əvvəl sağ tərəfi, sonra sol tərəfi yumaq daha yaxşıdır, lakin bu, lazım deyil — baş və boyundan sonra bədənin qalan hissəsi birdəfəyə və ya hissə-hissə də yuyula bilər (Ayətullah Sistani, İzahlı şəriət hökmləri, məsələ 360). Burada mərcələr arasında fərq var: bəzi mərcələr sağ tərəfi sol tərəfdən əvvəl yumağı lazım (ehtiyat-vacib) bilirlər; buna görə də öz mərcəi-təqlidinizin fətvalarına baxın.

Mühüm məsələlər

  • Bədəndə tük qədər yer belə quru qalsa, qüsl düzgün deyil; buna görə də suyun dəriyə çatmasına mane olan hər şeyi (məsələn, dırnaq lakı, boya, yapışqan maddə) əvvəlcədən təmizləyin. Qulaq və burnun daxili hissələrini və bədənin daxili sayılan yerləri yumaq vacib deyil.

  • Ayətullah Sistaniyə görə qüsldə, dəstəmazdan fərqli olaraq, yuxarıdan aşağı yumaq şərt deyil; baş və boyundan sonra bədəni dərhal yumaq da lazım deyil — bir müddət gözləyib sonra da yumaq olar (Ayətullah Sistani, İzahlı şəriət hökmləri, məsələ 379).

  • Əgər kimsə (unudaraq və ya məsələni bilmədiyi üçün) bədəni başdan əvvəl yusa, qüsl tamamlanmamışdır, lakin yenidən başlamaq lazım deyil: baş və boynu yuduqdan sonra bədəni yenidən yusa, qüsl səhihdir (Ayətullah Sistani, İzahlı şəriət hökmləri, məsələ 361).

  • Yəqin etmək üçün hər hissəni yuyarkən onun yanındakı hissədən də bir az yuyun (Ayətullah Sistani, İzahlı şəriət hökmləri, məsələ 362).

  • Qüsldən sonra bədənin bir yerinin yuyulmadığı məlum olarsa, yalnız həmin yeri yuyun; əgər yuyulmayan yer baş və ya boyunda idisə, həmin yeri yuyub ehtiyat-vacibə görə bədəni yenidən yuyun (Ayətullah Sistani, İzahlı şəriət hökmləri, məsələ 364).

İrtimasi qüslün qaydası

Qüsl niyyəti ilə bütün bədəni birdəfəyə suya (məsələn, hovuza, çaya və ya gölə) elə batırın ki, su eyni anda bütün bədənə çatsın; yaxud bədəni yavaş-yavaş, lakin bir əməl şəklində suya salın. Ayətullah Sistaninin fətvasına görə, birdəfəyə batmaqda qüslə başlamazdan əvvəl bədənin hamısının sudan xaricdə olması şərt deyil: bədənin bir miqdarı sudan xaricdə olsa (qalanı artıq suda olsa belə) və qüsl niyyəti ilə tamamilə suya batsanız, kifayət edir. Yavaş-yavaş suya salmaqda isə bədənin hər üzvü qüsl niyyəti ilə suya salınmazdan əvvəl sudan xaricdə olmalıdır; yəni artıq suda olan üzvü öncə sudan çıxarın. Sonradan bir yerə suyun çatmadığı məlum olarsa, bütün qüslü yenidən edin. Həcc və ya ümrə ehramında irtimasi qüsl caiz deyil (Ayətullah Sistani, İzahlı şəriət hökmləri, məsələ 366–368 və 370).

Qüsl və dəstəmaz

Cənabət qüslündən sonra dəstəmaza ehtiyac yoxdur; bu barədə bütün mərcələr həmfikirdir. Ayətullah Sistaniyə görə digər vacib qüsllər (orta istihazə qüslündən başqa) və müstəhəbliyi sübut olunmuş müstəhəb qüsllər də dəstəmazın yerinə kifayət edir (Ayətullah Sistani, İzahlı şəriət hökmləri, məsələ 389); bəzi digər mərcələrə görə isə cənabət qüslündən başqa hər qüsllə birlikdə dəstəmaz da almaq lazımdır. Öz mərcəi-təqlidinizin fətvalarına baxın.

Cənabət qüslünün təfərrüatı: Namaz › Namaz haqqında sual və cavablar › “Cənabət qüslünün niyyəti və qaydası necədir?”; heyz qüslü: Namaz › Namaz haqqında sual və cavablar › “Heyz qüslü necə edilir?”

Mənbələr: Ayətullah Sistani, İzahlı şəriət hökmləri (vacib qüsllər; tərtibi qüsl, 360–365-ci məsələlər; irtimasi qüsl, 366–370-ci məsələlər; qüslün hökmləri, 373, 379 və 389-cu məsələlər); mərcələrin Tövzihül-məsailləri, qüsl bölməsi.

اَللّٰهُمَّ صَلِّ عَلٰى مُحَمَّدٍ وَّاٰلِ مُحَمَّدٍ

Sayğac, səs və oflayn oxu tətbiqdədir.

Sadaat-ı özünüzlə aparın

Tam təcrübə — oflayn oxu, səs, xatırlatmalar və əlfəcinlər — tətbiqdədir.

Get it on Google PlayTezlikləDownload on the App Store