Heyz qüslü necə edilir?
Heyz (aybaşı) qanı kəsildikdə namaz və təharət şərt olan ibadətlər üçün heyz qüslü vacib olur. Onun qaydası tamamilə cənabət qüslü kimidir, yalnız niyyət heyz qüslünə edilir: qəlbdə niyyət, sonra əvvəl baş və boyun, sonra bədənin qalan hissəsi — yaxud bütün bədəni birdəfəyə suya batırmaq.
Qüsl nə vaxt vacib olur?
Heyz qüslü qan kəsildikdən sonra edilir, qan davam etdiyi halda deyil. Qan zahirən kəsildikdə onun həqiqətən kəsildiyinə əmin olun; əgər qan on gündən əvvəl dayanıbsa və daxildə qan qalması ehtimalı varsa, Ayətullah Sistaninin fətvasına görə istibra etmədən ibadətləri tərk etməkdə davam etmək caiz deyil (Ayətullah Sistani, İzahlı şəriət hökmləri, məsələ 495): içəriyə pambıq qoyub bir az sonra çıxarın; təmizdirsə, qüsl edib namaza başlayın (yaxud istibra əvəzinə ehtiyatən ibadətləri yerinə yetirməyə davam edin). Doğuşdan sonra gələn qanın (nifasın) qüslü ayrıdır və ona nifas qüslü deyilir, baxmayaraq ki, onun qaydası da eynidir.
Qayda — addım-addım
Niyyət: Allaha yaxınlıq üçün heyz qüslü etdiyinizi qəlbinizdə qəsd edin; dillə demək lazım deyil.
Baş və boyun: bütün başı saçlarla birlikdə və boynu elə yuyun ki, su dəriyə çatsın. Saçlar uzundursa, onları açmaq lazım deyil, bu şərtlə ki, su saçların dibinə və dəriyə çatsın.
Bədənin qalan hissəsi: sonra bədənin qalan hissəsini tamamilə yuyun. Ayətullah əl-üzma Seyyid Əli Sistaniyə görə əvvəl sağ, sonra sol tərəfi yumaq daha yaxşıdır, lazım deyil (Ayətullah Sistani, İzahlı şəriət hökmləri, məsələ 360); bəzi mərcələr bunu ehtiyat-vacib bilirlər — öz mərcəi-təqlidinizin fətvalarına baxın.
İrtimasi qüsl də caizdir: heyz qüslünün niyyəti ilə bütün bədəni birdəfəyə suya batırın. Qüsldən əvvəl bədənə dəymiş qanı yuyub pak edin və suyun dəriyə çatmasına mane olan şeyləri (məsələn, dırnaq lakını) təmizləyin.
Heyz qüslündən sonra dəstəmaz almaq lazımdırmı?
Ayətullah Sistaninin fətvasına görə heyz qüslü dəstəmazın yerinə kifayət edir, lakin qüsldən əvvəl dəstəmaz almaq daha yaxşıdır. Bəzi digər mərcələrə görə isə cənabət qüslündən başqa hər qüsllə birlikdə namaz üçün dəstəmaz da lazımdır; öz mərcəi-təqlidinizin fətvalarına baxın. Ayətullah Sistaniyə görə əgər qadına heyz qüslü ilə yanaşı cənabət qüslü də vacib olarsa, hər ikisinin niyyəti ilə bir qüsl kifayətdir, hətta onlardan birinin niyyəti də digəri üçün kifayət edir (Ayətullah Sistani, İzahlı şəriət hökmləri, məsələ 456 və 387).
Namaz və orucun hökmü
Heyz günlərinin namazlarının qəzası yoxdur, lakin Ramazan ayının oruclarının qəzası vacibdir; bu barədə bütün mərcələr həmfikirdir (Ayətullah Sistani, İzahlı şəriət hökmləri, məsələ 459).
Əgər qan namaz vaxtı içində kəsilərsə və qüsl edib vaxt daxilində ən azı bir rəkət qılmağa imkan olarsa, o namazı qılmaq vacibdir; qılmasa, qəzasını qılmalıdır (Ayətullah Sistani, İzahlı şəriət hökmləri, məsələ 462).
Qüsldən əvvəl namaz qılmaq və Quranın yazısına toxunmaq caiz deyil (Ayətullah Sistani, İzahlı şəriət hökmləri, məsələ 457).
Xəstəlik və ya su tapılmaması səbəbindən qüsl etmək mümkün olmasa, qüslün əvəzinə təyəmmüm edilir.
Cənabət qüslünün ətraflı qaydası: Namaz › Namaz haqqında sual və cavablar › “Cənabət qüslünün niyyəti və qaydası necədir?”; qüslün ümumi məsələləri: Namaz › Namaz haqqında sual və cavablar › “Qüslün neçə növü var və qüsl necə edilir?”
Mənbələr: Ayətullah Sistani, İzahlı şəriət hökmləri (heyzli qadının hökmləri, 448, 456, 457, 459 və 462–463-cü məsələlər; 495-ci məsələ; tərtibi qüsl, 360-cı məsələ; qüslün hökmləri, 378 və 387-ci məsələlər); mərcələrin Tövzihül-məsailləri, heyz bölməsi.
اَللّٰهُمَّ صَلِّ عَلٰى مُحَمَّدٍ وَّاٰلِ مُحَمَّدٍ