Kimin arxasında namaz qılmaq olar? — Camaat imamının şərtləri
Camaat namazı elə bir şəxsin arxasında qılınır ki, o, həddi-büluğa çatmış, ağıllı, isnaəşəri şiə, adil və halalzadə olsun və namazı düzgün qılsın; məmumlar kişi olarsa, imam da kişi olmalıdır. Ayətullah əl-üzma Seyid Əli Sistaninin fətvasına görə, ədaləti tanımaq üçün imamın zahirən yaxşı və dindar insan olması kifayətdir — nə qədər ki, bunun əksinə bir şey məlum deyil (Ayətullah Sistani, İzahlı şəriət hökmləri, məsələ 1433). Öz mərcəi-təqlidinizin fətvalarına da baxın.
Əhli-beytin (ə) göstərişi
İmamların (ə) rəvayətlərində təkid olunur ki, yalnız vilayət əhli olan, dininə və əmanətdarlığına etibar edilən şəxsə iqtida edilsin. Camaat imamı bütün camaatın namazına cavabdehdir — onun qiraəti məmumların yerinə kifayət edir — buna görə də onun şərtlərinə bu qədər önəm verilmişdir.
İmamın şərtləri
Həddi-büluğa çatmış olsun. Ayətullah Sistaniyə görə on yaşlı uşağa iqtida etməyin müəyyən əsası var, lakin bunda işkal var; buna görə də ehtiyat-vacib budur ki, uşağa iqtida edilməsin (Ayətullah Sistani, İzahlı şəriət hökmləri, məsələ 1433).
Ağıllı olsun.
İsnaəşəri şiə olsun.
Adil olsun — yəni vacibləri yerinə yetirsin və haram işlərdən çəkinsin. Bunun əlaməti onun zahirdə yaxşı insan olmasıdır.
Halalzadə olsun.
Namazı düzgün qılsın — xüsusilə Həmd və surənin qiraəti düzgün olsun.
Kişi olsun, əgər məmumlar kişidirsə. Qadın qadınlara imamlıq edə bilər.
Əməli suallar
Əvvəllər adil sayılan şəxsin indi ədalətində şəkk yaranarsa, ona iqtida etmək olar (Ayətullah Sistani, İzahlı şəriət hökmləri, məsələ 1434).
Ayaq üstə namaz qılan şəxs oturaraq və ya uzanaraq qılan imama iqtida edə bilməz; oturaraq qılan isə oturaraq qılan imama iqtida edə bilər (Ayətullah Sistani, İzahlı şəriət hökmləri, məsələ 1435 və 1436).
İmam şəri üzrü olduğuna görə təyəmmümlə, cəbirə dəstəmazı ilə və ya nəcis paltarla namaz qıldırarsa, ona iqtida etmək caizdir (Ayətullah Sistani, İzahlı şəriət hökmləri, məsələ 1437).
Şəri hədd cəzası almış şəxsə, tövbə etmiş olsa belə, ehtiyat-vacibə görə iqtida edilməsin (Ayətullah Sistani, İzahlı şəriət hökmləri, məsələ 1439).
İmamın adını bilmək lazım deyil, lakin niyyətdə müəyyən bir imam olmalıdır — niyyət və camaatın digər hökmləri aşağıda adı çəkilən səhifədədir.
Digər müsəlmanların camaat namazına — məsələn, birlik və xoş münasibət naminə — qoşulmağın ayrıca hökmləri var və mərcələr onları ətraflı bəyan etmişlər; bu barədə öz mərcəi-təqlidinizin fətvasına baxın.
Camaat namazının niyyəti, məmumun nə oxuduğu, camaata gec qoşulmaq: Namaz › Namaz qılma qaydası › “Namazın vacib məsələləri — sual və cavab”
Mənbələr: Vəsailüş-şiə, camaat namazı babları; Mən la yəhzuruhul-fəqih, 1-ci cild; Ayətullah Sistani, İzahlı şəriət hökmləri, 1433–1439-cu məsələlər. Öz mərcəi-təqlidinizin fətvalarına baxın.
اَللّٰهُمَّ صَلِّ عَلٰى مُحَمَّدٍ وَّاٰلِ مُحَمَّدٍ