سوره Al-Qalam

ن࢜ وَالْقَلَمِ وَمَا يَسْطُرُوْنَ ۝١ۙ

۱ن، سوگند به قلم و آنچه می نویسند،

مَا͏ٓ اَنْتَ بِنِعْمَةِ رَبِّكَ بِمَجْنُوْنٍ ۝٢ۚ

۲که به سبب نعمت و رحمت پروردگارت [که نبوّت، دانش و بصیرت است] تو مجنون نیستی؛

وَاِنَّ لَكَ لَاَجْرًا غَيْرَ مَمْنُوْنٍ ۝٣ۚ

۳و بی تردید برای تو پاداشی دایم و همیشگی است؛

وَاِنَّكَ لَعَلٰي خُلُقٍ عَظِيْمٍ ۝٤

۴و یقیناً تو بر بلندای سجایای اخلاقی عظیمی قرار داری.

فَسَتُبْصِرُ وَيُبْصِرُوْنَ ۝٥ۙ

۵پس به زودی می بینی و [منکران هم] می بینند،

بِاَيِّىكُمُ الْمَفْتُوْنُ ۝٦

۶که کدام یک از شما دچار جنون اند؛

اِنَّ رَبَّكَ هُوَ اَعْلَمُ بِمَنْ ضَلَّ عَنْ سَبِيْلِهٖࣕ وَهُوَ اَعْلَمُ بِالْمُهْتَدِيْنَ ۝٧

۷بی تردید پروردگارت بهتر می داند چه کسی از راه او گمراه شده، و او به راه یافتگان داناتر است. ….

فَلَا تُطِعِ الْمُكَذِّبِيْنَ ۝٨

۸از تکذیب کنندگان [قرآن و نبوّت] فرمان مبر.

وَدُّوْا لَوْ تُدْهِنُ فَيُدْهِنُوْنَ ۝٩

۹دوست دارند نرمی کنی تا نرمی کنند،

وَلَا تُطِعْ كُلَّ حَلَّافٍ مَّهِيْنٍ ۝١٠ۙ

۱۰و از هر سوگند خورده زبون و فرومایه فرمان مبر،

هَمَّازٍ مَّشَّا࢜ءٍۭ بِنَمِيْمٍ ۝١١ۙ

۱۱آنکه بسیار عیب جوست، و برای سخن چینی در رفت و آمد است،

مَّنَّاعٍ لِّلْخَيْرِ مُعْتَدٍ اَثِيْمٍ ۝١٢ۙ

۱۲به شدت بازدارنده [مردم] از کار خیر و متجاوز و گنهکار است.

عُتُلٍّۭ بَعْدَ ذٰلِكَ زَنِيْمٍ ۝١٣ۙ

۱۳گذشته از این ها کینه توز و بی اصل و نسب است،

اَنْ كَانَ ذَا مَالٍ وَّبَنِيْنَ ۝١٤ؕ

۱۴[سرکشی و یاغی گری اش] برای آن [است] که دارای ثروت و فرزندان فراوان است.

اِذَا تُتْلٰي عَلَيْهِ اٰيٰتُنَا قَالَ اَسَاطِيْرُ الْاَوَّلِيْنَ ۝١٥

۱۵هنگامی که آیات ما را بر او می خوانند، گوید: افسانه های پیشینیان است!

سَنَسِمُهٗ عَلَي الْخُرْطُوْمِ ۝١٦

۱۶به زودی بر بینیِ [پر باد و خرطوم مانند] ش داغ رسوایی و خواری می نهیم.

اِنَّا بَلَوْنٰهُمْ كَمَا بَلَوْنَا͏ٓ اَصْحٰبَ الْجَنَّةِۚ اِذْ اَقْسَمُوْا لَيَصْرِمُنَّهَا مُصْبِحِيْنَ ۝١٧ۙ

۱۷بی تردید ما آنان را [که در مکه بودند] آزمودیم همان گونه که صاحبان آن باغ را [در منطقه یمن] آزمودیم، هنگامی که سوگند خوردند که صبحگاهان حتماً میوه های باغ را بچینند،

وَلَا يَسْتَثْنُوْنَ ۝١٨

۱۸و چیزی از آن را [برای تهیدستان و نیازمندان] استثنا نکردند.

فَطَافَ عَلَيْهَا طَا࢜ىِٕفٌ مِّنْ رَّبِّكَ وَهُمْ نَا࢜ىِٕمُوْنَ ۝١٩

۱۹پس در حالی که صاحبان باغ در خواب بودند، بلایی فراگیر از سوی پروردگارت آن باغ را فرا گرفت.

فَاَصْبَحَتْ كَالصَّرِيْمِ ۝٢٠ۙ

۲۰پس [آن باغ] به صورت شبی تاریک درآمد [و جز خاکستر چیزی در آن دیده نمی شد!]

فَتَنَادَوْا مُصْبِحِيْنَ ۝٢١ۙ

۲۱وهنگام صبح یکدیگر را آوازدادند،

اَنِ اغْدُوْا عَلٰي حَرْثِكُمْ اِنْ كُنْتُمْ صٰرِمِيْنَ ۝٢٢

۲۲که اگر قصد چیدن میوه دارید بامدادان به سوی کشتزار و باغتان حرکت کنید؛

فَانْطَلَقُوْا وَهُمْ يَتَخَافَتُوْنَ ۝٢٣ۙ

۲۳پس به راه افتادند در حالی که آهسته به هم می گفتند:

اَنْ لَّا يَدْخُلَنَّهَا الْيَوْمَ عَلَيْكُمْ مِّسْكِيْنٌ ۝٢٤ۙ

۲۴امروز نباید نیازمندی در این باغ بر شما وارد شود

وَّغَدَوْا عَلٰي حَرْدٍ قٰدِرِيْنَ ۝٢٥

۲۵و بامدادان به قصد اینکه تهیدستان را محروم گذارند به سوی باغ روان شدند.

فَلَمَّا رَاَوْهَا قَالُوْٓا اِنَّا لَضَا࢜لُّوْنَ ۝٢٦ۙ

۲۶پس چون [به باغ رسیدند و آن را نابود] دیدند، گفتند: یقیناً ما گمراه بوده ایم [که چنان تصمیم خلاف حقّی درباره مستمندان و تهیدستان گرفتیم.]

بَلْ نَحْنُ مَحْرُوْمُوْنَ ۝٢٧

۲۷بلکه ما [از لطف خدا هم] محرومیم.

قَالَ اَوْسَطُهُمْ اَلَمْ اَقُلْ لَّكُمْ لَوْلَا تُسَبِّحُوْنَ ۝٢٨

۲۸عاقل ترینشان گفت: آیا به شما نگفتم که چرا خدا را [به پاک بودن از هر عیب و نقصی] یاد نمی کنید [و چرا او را از انتقام گرفتن درمانده می دانید؟!]

قَالُوْا سُبْحٰنَ رَبِّنَا͏ٓ اِنَّا كُنَّا ظٰلِمِيْنَ ۝٢٩

۲۹گفتند: پروردگارا! تو را به پاکی می ستاییم، مسلماً ما ستمکار بوده ایم.

فَاَقْبَلَ بَعْضُهُمْ عَلٰي بَعْضٍ يَّتَلَاوَمُوْنَ ۝٣٠

۳۰پس به یکدیگر رو کرده به سرزنش و ملامت هم پرداختند.

قَالُوْا يٰوَيْلَنَا͏ٓ اِنَّا كُنَّا طٰغِيْنَ ۝٣١

۳۱گفتند: وای بر ما که طغیان گر بوده ایم.

عَسٰي رَبُّنَا͏ٓ اَنْ يُّبْدِلَنَا خَيْرًا مِّنْهَا͏ٓ اِنَّا͏ٓ اِلٰي رَبِّنَا رٰغِبُوْنَ ۝٣٢

۳۲امید است پروردگارمان بهتر از آن را به ما عوض دهد چون ما [از هر چیزی دل بریدیم و] به پروردگارمان راغب و علاقه مندیم.

كَذٰلِكَ الْعَذَابُؕ وَلَعَذَابُ الْاٰخِرَةِ اَكْبَرُۘ لَوْ كَانُوْا يَعْلَمُوْنَ ۝٣٣ࣖ

۳۳چنین است عذاب [دنیا] و عذاب آخرت اگر معرفت و آگاهی داشتند، بزرگ تر است.

اِنَّ لِلْمُتَّقِيْنَ عِنْدَ رَبِّهِمْ جَنّٰتِ النَّعِيْمِ ۝٣٤

۳۴بی تردید برای پرهیزکاران نزد پروردگارشان بهشت های پرنعمت است.

اَفَنَجْعَلُ الْمُسْلِمِيْنَ كَالْمُجْرِمِيْنَ ۝٣٥ؕ

۳۵آیا ما تسلیم شدگان [به فرمان ها و احکام خود] را چون مجرمان قرار می دهیم؟

مَا لَكُمْࣟ كَيْفَ تَحْكُمُوْنَ ۝٣٦ۚ

۳۶شما را چه شده؟ چگونه داوری می کنید؟!

اَمْ لَكُمْ كِتٰبٌ فِيْهِ تَدْرُسُوْنَ ۝٣٧ۙ

۳۷آیا شما را کتابی [آسمانی از نزد خدا] ست که در آن می خوانید

اِنَّ لَكُمْ فِيْهِ لَمَا تَخَيَّرُوْنَ ۝٣٨ۚ

۳۸که در آن جهان هر چه را شما بخواهید و انتخاب کنید برای شما خواهد بود؟!

اَمْ لَكُمْ اَيْمَانٌ عَلَيْنَا بَالِغَةٌ اِلٰي يَوْمِ الْقِيٰمَةِۙ اِنَّ لَكُمْ لَمَا تَحْكُمُوْنَ ۝٣٩ۚ

۳۹یا شما را بر ما تا روز قیامت پیمان و سوگند استواری است که هر چه را به سود خود حکم کنید ویژه شماست؟!

سَلْهُمْ اَيُّهُمْ بِذٰلِكَ زَعِيْمٌ ۝٤٠ۚۛ

۴۰از آنان بپرس کدامشان ضامن آن ادعاست [که مسلمان و مجرم یکسانند؟!!]

اَمْ لَهُمْ شُرَكَا࢜ءُۚۛ فَلْيَاْتُوْا بِشُرَكَا࢜ىِٕهِمْ اِنْ كَانُوْا صٰدِقِيْنَ ۝٤١

۴۱یا شریکانی [در ربوبیت خدا] دارند [که از آنان نزد خدا شفاعت کنند که در اجر و ثواب با مسلمانان یکسان شوند؟] پس اگر راستگویند، شریکانشان را [به میدان] آورند.

يَوْمَ يُكْشَفُ عَنْ سَاقٍ وَّيُدْعَوْنَ اِلَي السُّجُوْدِ فَلَا يَسْتَطِيْعُوْنَ ۝٤٢ۙ

۴۲[یاد کن] روزی را که کار بر آنان به شدت سخت و دشوار شود، [و آن روز که جای هیچ تکلیف و عبادتی نیست به عنوان سرزنش و ملامت] به سجده کردن دعوت شوند، ولی در خود قدرت و استطاعت [سجده کردن] نیابند!

خَاشِعَةً اَبْصَارُهُمْ تَرْهَقُهُمْ ذِلَّةٌؕ وَقَدْ كَانُوْا يُدْعَوْنَ اِلَي السُّجُوْدِ وَهُمْ سٰلِمُوْنَ ۝٤٣

۴۳دیدگانشان از شرم و حیا، فرو افتاده، خواری و ذلت آنان را فرا گیرد و اینان [در دنیا] به سجده [بر خدا] دعوت می شدند در حالی که تندرست بودند [ولی از فرمان خدا متکبرانه روی می گرداندند.]

فَذَرْنِيْ وَمَنْ يُّكَذِّبُ بِهٰذَا الْحَدِيْثِؕ سَنَسْتَدْرِجُهُمْ مِّنْ حَيْثُ لَا يَعْلَمُوْنَ ۝٤٤ۙ

۴۴پس مرا با کسانی که این قرآن را انکار می کنند واگذار، به زودی ما آنان را به تدریج از آن جا که نمی دانند [به سوی عذاب] می کشانیم؛

وَاُمْلِيْ لَهُمْؕ اِنَّ كَيْدِيْ مَتِيْنٌ ۝٤٥

۴۵و [البته] آنان را مهلت می دهیم [تا گناهشان را در حال بی خبری به نهایت برسانند]، بی تردید نقشه و تدبیر من استوار است.

اَمْ تَسْـَٔلُهُمْ اَجْرًا فَهُمْ مِّنْ مَّغْرَمٍ مُّثْقَلُوْنَ ۝٤٦ۚ

۴۶[اینکه دعوتت را نمی پذیرند] مگر از آنان در برابر ابلاغ رسالت پاداشی می طلبی که از خسارت و زیانش سنگین بارند؟

اَمْ عِنْدَهُمُ الْغَيْبُ فَهُمْ يَكْتُبُوْنَ ۝٤٧

۴۷یا غیب نزد آنان است و آنان از روی آن] می نویسند [و خود با تکیه بر آن به ادعاهای خود یقین می کنند و به دیگران هم خبر می دهند؟

فَاصْبِرْ لِحُكْمِ رَبِّكَ وَلَا تَكُنْ كَصَاحِبِ الْحُوْتِۘ اِذْ نَادٰي وَهُوَ مَكْظُوْمٌ ۝٤٨ؕ

۴۸پس در برابر حکم و قضای پروردگارت [که هلاک کردن تدریجی این طاغیان است] شکیبا باش و مانند صاحب ماهی [یونس] مباش [که شتاب در آمدن عذاب را برای قومش خواست و به این علت در شکم ماهی محبوس شد] و در آن حال با دلی مالامال از اندوه، خدا را ندا داد.

لَوْلَا͏ٓ اَنْ تَدٰرَكَهٗ نِعْمَةٌ مِّنْ رَّبِّهٖ لَنُبِذَ بِالْعَرَا࢜ءِ وَهُوَ مَذْمُوْمٌ ۝٤٩

۴۹اگر رحمت و لطفی از سوی پروردگارش او را در نیافته بود، یقیناً نکوهش شده به صحرایی بی آب و گیاه افکنده می شد.

فَاجْتَبٰىهُ رَبُّهٗ فَجَعَلَهٗ مِنَ الصّٰلِحِيْنَ ۝٥٠

۵۰پس پروردگارش او را برگزید و از شایستگان قرار داد

وَاِنْ يَّكَادُ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا لَيُزْلِقُوْنَكَ بِاَبْصَارِهِمْ لَمَّا سَمِعُوا الذِّكْرَ وَيَقُوْلُوْنَ اِنَّهٗ لَمَجْنُوْنٌ ۝٥١ۘ

۵۱و کافران چون قرآن را شنیدند، نزدیک بود تو را با چشمانشان بلغزانند [و از پای درآورند] و می گویند: بی تردید او دیوانه است!

وَمَا هُوَ اِلَّا ذِكْرٌ لِّلْعٰلَمِيْنَ ۝٥٢ࣖ

۵۲در حالی که قرآن جز مایه تذکر و پند برای جهانیان نیست.