سُورَةُ الذَّارِيَاتِ
سوره Adh-Dhaariyat
The Winnowing Winds · مکی · ۶۰ آیه
وَالذّٰرِيٰتِ ذَرْوًا ١ۙ
۱سوگند به بادهای افشان کننده [که ابرهای باران زا و گرده های نرینه و مادینه گیاهان را می افشانند.]
فَالْحٰمِلٰتِ وِقْرًا ٢ۙ
۲سوگند به ابرهایی که بار سنگین باران را با خود [به نواحی مختلف] حمل می کنند.
فَالْجٰرِيٰتِ يُسْرًا ٣ۙ
۳و سوگند به کشتی هایی که به آسانی روی آب دریاها روانند.
فَالْمُقَسِّمٰتِ اَمْرًا ٤ۙ
۴و سوگند به فرشتگانی که [به امر خدا] کارها را [برای تدبیر امور هستی میان خود] تقسیم می کنند،
اِنَّمَا تُوْعَدُوْنَ لَصَادِقٌ ٥ۙ
۵که بی تردید آنچه را [از اوضاع و احوال روز جزا] به شما وعده می دهند، راست ویقینی است.
وَّاِنَّ الدِّيْنَ لَوَاقِعٌ ٦ؕ
۶وقطعاً [روز] جزا واقع خواهد شد.
وَالسَّمَا࢜ءِ ذَاتِ الْحُبُكِ ٧ۙ
۷و سوگند به آسمان که داری اعتدال و زیبایی و آراستگی است؛
اِنَّكُمْ لَفِيْ قَوْلٍ مُّخْتَلِفٍ ٨ۙ
۸که شما [در رابطه با قرآن و حقایقی که قرآن با دلیل و برهان اثبات می کند] در گفتاری متناقض و گوناگون هستید.
يُّو͏ٔ͏ْفَكُ عَنْهُ مَنْ اُفِكَ ٩ؕ
۹از قرآن [به باطل] منحرف می شود کسی که [از خیر و سعادت] منحرف شده است.
قُتِلَ الْخَرّٰصُوْنَ ١٠ۙ
۱۰مرگ بر دروغ پردازان [که بدون دلیل و به ناحق درباره قرآن و حقایقش سخن پراکنی می کنند.]
الَّذِيْنَ هُمْ فِيْ غَمْرَةٍ سَاهُوْنَ ١١ۙ
۱۱همانان که در جهالتی عمیق و فراگیر در بی خبری و غفلتی سنگین فرو رفته اند!
يَسْـَٔلُوْنَ اَيَّانَ يَوْمُ الدِّيْنِ ١٢ؕ
۱۲[همواره] می پرسند: روز جزا چه زمانی خواهد بود؟
يَوْمَ هُمْ عَلَي النَّارِ يُفْتَنُوْنَ ١٣
۱۳همان روزی است که آنان را در آتش می سوزانند.
ذُوْقُوْا فِتْنَتَكُمْؕ هٰذَا الَّذِيْ كُنْتُمْ بِهٖ تَسْتَعْجِلُوْنَ ١٤
۱۴[و به آنان گویند:] عذابتان را بچشید، این همان عذابی است که [از روی ریشخند] شتاب در آمدنش را می خواستید.
اِنَّ الْمُتَّقِيْنَ فِيْ جَنّٰتٍ وَّعُيُوْنٍ ١٥ۙ
۱۵بی تردید پرهیزکاران در بهشت ها و چشمه سارهایند.
اٰخِذِيْنَ مَا͏ٓ اٰتٰىهُمْ رَبُّهُمْؕ اِنَّهُمْ كَانُوْا قَبْلَ ذٰلِكَ مُحْسِنِيْنَ ١٦ؕ
۱۶آنچه را پروردگارشان به آنان عطا کرده دریافت می کنند؛ زیرا که آنان پیش از این همواره نیکوکار بودند.
كَانُوْا قَلِيْلًا مِّنَ الَّيْلِ مَا يَهْجَعُوْنَ ١٧
۱۷آنان اندکی از شب را می خوابیدند [و بیشتر آن را به عبادت و بندگی می گذراندند.]
وَبِالْاَسْحَارِ هُمْ يَسْتَغْفِرُوْنَ ١٨
۱۸و سحرگاهان از خدا درخواست آمرزش می کردند.
وَفِيْٓ اَمْوَالِهِمْ حَقٌّ لِّلسَّا࢜ىِٕلِ وَالْمَحْرُوْمِ ١٩
۱۹و در اموالشان حقّی برای سائل تهیدست و محروم از معیشت بود.
وَفِي الْاَرْضِ اٰيٰتٌ لِّلْمُوْقِنِيْنَ ٢٠ۙ
۲۰در زمین برای اهل یقین نشانه هایی [بر توحید، ربوبیت و قدرت خدا] ست.
وَفِيْٓ اَنْفُسِكُمْؕ اَفَلَا تُبْصِرُوْنَ ٢١
۲۱و [نیز] در وجود شما [نشانه هایی است] آیا نمی بینید؟
وَفِي السَّمَا࢜ءِ رِزْقُكُمْ وَمَا تُوْعَدُوْنَ ٢٢
۲۲و رزق شما و آنچه به آن وعده داده می شوید، در آسمان است
فَوَرَبِّ السَّمَا࢜ءِ وَالْاَرْضِ اِنَّهٗ لَحَقٌّ مِّثْلَ مَا͏ٓ اَنَّكُمْ تَنْطِقُوْنَ ٢٣ࣖ
۲۳پس سوگند به پروردگار آسمان و زمین که آنچه را که وعده داده می شوید، حقّ و یقینی است، همان گونه که شما [وقت سخن گفتن یقین دارید] سخن می گویید.
هَلْ اَتٰىكَ حَدِيْثُ ضَيْفِ اِبْرٰهِيْمَ الْمُكْرَمِيْنَ ٢٤ۘ
۲۴آیا خبر مهمانان ارجمند و بزرگوار ابراهیم به تو رسیده است؟
اِذْ دَخَلُوْا عَلَيْهِ فَقَالُوْا سَلٰمًاؕ قَالَ سَلٰمٌۚ قَوْمٌ مُّنْكَرُوْنَ ٢٥
۲۵زمانی که بر او وارد شدند، پس سلام گفتند. گفت: سلام، [شما] مردمی ناشناسید!
فَرَاغَ اِلٰٓي اَهْلِهٖ فَجَا࢜ءَ بِعِجْلٍ سَمِيْنٍ ٢٦ۙ
۲۶پس به سوی خانواده اش بازگشت و گوساله ای فربه [و بریان شده] آورد.
فَقَرَّبَهٗٓ اِلَيْهِمْ قَالَ اَلَا تَاْكُلُوْنَ ٢٧ؗ
۲۷پس آن را نزدیکشان برد [ولی دید نمی خورند]؛ گفت: مگر نمی خورید؟
فَاَوْجَسَ مِنْهُمْ خِيْفَةًؕ قَالُوْا لَا تَخَفْؕ وَبَشَّرُوْهُ بِغُلٰمٍ عَلِيْمٍ ٢٨
۲۸و [در دلش] از آنان احساس ترسی کرد. گفتند: مترس. و او را به پسری دانا مژده دادند.
فَاَقْبَلَتِ امْرَاَتُهٗ فِيْ صَرَّةٍ فَصَكَّتْ وَجْهَهَا وَقَالَتْ عَجُوْزٌ عَقِيْمٌ ٢٩
۲۹در این میان همسرش [که مژده را شنیده بود] با فریادی [از روی تعجب] در حالی که به چهره اش زد سر رسید و گفت: پیرزنی نازا [و فرزند؟!]
قَالُوْا كَذٰلِكِۙ قَالَ رَبُّكِؕ اِنَّهٗ هُوَ الْحَكِيْمُ الْعَلِيْمُ ٣٠
۳۰گفتند: پروردگارت چنین گفته است؛ یقیناً او حکیم و داناست.
قَالَ فَمَا خَطْبُكُمْ اَيُّهَا الْمُرْسَلُوْنَ ٣١
۳۱[ابراهیم] گفت: ای فرستادگان! دنبال چه کار مهمی هستید؟
قَالُوْٓا اِنَّا͏ٓ اُرْسِلْنَا͏ٓ اِلٰي قَوْمٍ مُّجْرِمِيْنَ ٣٢ۙ
۳۲گفتند: ما را به سوی مردمی گنهکار فرستاده اند؛
لِنُرْسِلَ عَلَيْهِمْ حِجَارَةً مِّنْ طِيْنٍ ٣٣ۙ
۳۳تا [بارانی] از گِل سنگ بر آنان بفرستیم؛
مُّسَوَّمَةً عِنْدَ رَبِّكَ لِلْمُسْرِفِيْنَ ٣٤
۳۴[سنگی که] نزد پروردگارت برای تجاوزکاران نشانه گذاری شده است؛
فَاَخْرَجْنَا مَنْ كَانَ فِيْهَا مِنَ الْمُو͏ٔ͏ْمِنِيْنَ ٣٥ۚ
۳۵پس هرکه را از مؤمنان در آن شهر بود [پیش از آمدن عذاب] بیرون بردیم؛
فَمَا وَجَدْنَا فِيْهَا غَيْرَ بَيْتٍ مِّنَ الْمُسْلِمِيْنَ ٣٦ۚ
۳۶در آنجا جز یک خانه از مسلمانان [که اهلش مطیع خدا بودند، نیافتیم.]
وَتَرَكْنَا فِيْهَا͏ٓ اٰيَةً لِّلَّذِيْنَ يَخَافُوْنَ الْعَذَابَ الْاَلِيْمَ ٣٧ؕ
۳۷در آنجا [پس از زیر و رو شدن شهر و هلاکت مردم] نشانه و عبرتی [از قدرت، غضب خود و محکومیت مجرمان] برای کسانی که از عذاب دردناک می ترسند به جا گذاشتیم.
وَفِيْ مُوْسٰٓي اِذْ اَرْسَلْنٰهُ اِلٰي فِرْعَوْنَ بِسُلْطٰنٍ مُّبِيْنٍ ٣٨
۳۸و [نیز] در [سرگذشت] موسی، چون او را با دلیلی روشن به سوی فرعون فرستادیم [عبرتی است.]
فَتَوَلّٰي بِرُكْنِهٖ وَقَالَ سٰحِرٌ اَوْ مَجْنُوْنٌ ٣٩
۳۹پس فرعون با سپاهیانش روی [از حق] گرداندند و گفت: [این مرد] یا جادوگر است یا دیوانه!
فَاَخَذْنٰهُ وَجُنُوْدَهٗ فَنَبَذْنٰهُمْ فِي الْيَمِّ وَهُوَ مُلِيْمٌ ٤٠ؕ
۴۰در نتیجه او و سپاهیانش را گرفتیم و به دریا افکندیم، در حالی که [به سبب لجبازی و دشمنی] مستحقّ سرزنش بود.
وَفِيْ عَادٍ اِذْ اَرْسَلْنَا عَلَيْهِمُ الرِّيْحَ الْعَقِيْمَ ٤١ۚ
۴۱و [نیز] در [سرگذشت قوم] عاد هنگامی که بر آنان باد هلاک کننده ای فرستادیم [عبرتی است.]
مَا تَذَرُ مِنْ شَيْءٍ اَتَتْ عَلَيْهِ اِلَّا جَعَلَتْهُ كَالرَّمِيْمِ ٤٢ؕ
۴۲[آن باد] هیچ چیزی را که بر آن می وزید، رها نمی کرد مگر آنکه آن را به صورت استخوان پوسیده ای می ساخت.
وَفِيْ ثَمُوْدَ اِذْ قِيْلَ لَهُمْ تَمَتَّعُوْا حَتّٰي حِيْنٍ ٤٣
۴۳و [نیز] در قوم ثمود [عبرتی است] هنگامی که [پس از پی کردن ناقه] به آنان گفته شد: زمانی کوتاه [که بیش از سه روز نیست، از زندگی] برخوردار باشید [که عذاب خواهد رسید.]
فَعَتَوْا عَنْ اَمْرِ رَبِّهِمْ فَاَخَذَتْهُمُ الصّٰعِقَةُ وَهُمْ يَنْظُرُوْنَ ٤٤
۴۴ولی [آنان در آن سه روز هم که مهلت داشتند باز] از فرمان پروردگارشان سرپیچی کردند، پس صاعقه مرگبار آنان را فراگرفت در حالی که آنان با ترس و حیرت به آن می نگریستند.
فَمَا اسْتَطَاعُوْا مِنْ قِيَامٍ وَّمَا كَانُوْا مُنْتَصِرِيْنَ ٤٥ۙ
۴۵پس [با آمدن عذاب و به سبب اینکه هیچ مهلتی نیافتند] نه قدرت برخاستن از جای خود را داشتند و نه دادخواهی کردند.
وَقَوْمَ نُوْحٍ مِّنْ قَبْلُؕ اِنَّهُمْ كَانُوْا قَوْمًا فٰسِقِيْنَ ٤٦ࣖ
۴۶و قوم نوح را پیش از این [هلاک کردیم]؛ زیرا آنان همواره مردمی نافرمان بودند.
وَالسَّمَا࢜ءَ بَنَيْنٰهَا بِاَيْىدٍ وَّاِنَّا لَمُوْسِعُوْنَ ٤٧
۴۷و آسمان را به قدرت ونیرو بنا کردیم و ما [همواره] وسعت دهنده ایم.
وَالْاَرْضَ فَرَشْنٰهَا فَنِعْمَ الْمٰهِدُوْنَ ٤٨
۴۸و زمین را گستردیم و چه نیکو گستراننده ای هستیم.
وَمِنْ كُلِّ شَيْءٍ خَلَقْنَا زَوْجَيْنِ لَعَلَّكُمْ تَذَكَّرُوْنَ ٤٩
۴۹واز هر چیزی جفت آفریدیم باشد که متذکّر [این حقایق که نشانه هایی بر قدرت، حکمت و ربوبیت خداست] شوید.
فَفِرُّوْٓا اِلَي اللّٰهِؕ اِنِّيْ لَكُمْ مِّنْهُ نَذِيْرٌ مُّبِيْنٌ ٥٠ۚ
۵۰پس به سوی خدا بگریزید [که] بی تردید من از سوی او بیم دهنده ای روشنگرم.
وَلَا تَجْعَلُوْا مَعَ اللّٰهِ اِلٰهًا اٰخَرَؕ اِنِّيْ لَكُمْ مِّنْهُ نَذِيْرٌ مُّبِيْنٌ ٥١
۵۱و با خدا معبودی دیگر قرار ندهید، یقیناً من از سوی او بیم دهنده ای آشکارم.
كَذٰلِكَ مَا͏ٓ اَتَي الَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِهِمْ مِّنْ رَّسُوْلٍ اِلَّا قَالُوْا سَاحِرٌ اَوْ مَجْنُوْنٌ ٥٢ۚ
۵۲همچنین هیچ پیامبری بر کسانی که پیش از اینان بودند نیامد مگر اینکه گفتند: جادوگر یا دیوانه است!
اَتَوَاصَوْا بِهٖۚ بَلْ هُمْ قَوْمٌ طَاغُوْنَ ٥٣ۚ
۵۳آیا [این اقوام] یکدیگر را به این گونه داوری [ناحق درباره پیامبرشان] سفارش کرده بودند؟! [نه] بلکه همه آنان گروهی یاغی و سرکش بودند [و این یاوه گویی ها، محصول سرکشی و یاغی گری آنان بود.]
فَتَوَلَّ عَنْهُمْ فَمَا͏ٓ اَنْتَ بِمَلُوْمٍ ٥٤ࣗؗ
۵۴بنابراین از این سبک مغزان باطل گو، روی برگردان [که تو اتمام حجت کردی] و شایسته سرزنش نیستی؛
وَّذَكِّرْ فَاِنَّ الذِّكْرٰي تَنْفَعُ الْمُو͏ٔ͏ْمِنِيْنَ ٥٥
۵۵و پند ده؛ زیرا پند به مؤمنان سود می دهد؛
وَمَا خَلَقْتُ الْجِنَّ وَالْاِنْسَ اِلَّا لِيَعْبُدُوْنِ ٥٦
۵۶و جن و انس را جز برای اینکه مرا بپرستند نیافریدیم؛
مَا͏ٓ اُرِيْدُ مِنْهُمْ مِّنْ رِّزْقٍ وَّمَا͏ٓ اُرِيْدُ اَنْ يُّطْعِمُوْنِ ٥٧
۵۷از آنان هیچ رزقی نمی خواهم، و نمی خواهم که مرا طعام دهند.
اِنَّ اللّٰهَ هُوَ الرَّزَّاقُ ذُو الْقُوَّةِ الْمَتِيْنُ ٥٨
۵۸بی تردید خدا خود روزی دهنده و صاحب قدرت استوار است.
فَاِنَّ لِلَّذِيْنَ ظَلَمُوْا ذَنُوْبًا مِّثْلَ ذَنُوْبِ اَصْحٰبِهِمْ فَلَا يَسْتَعْجِلُوْنِ ٥٩
۵۹پس برای کسانی [از قوم تو] که ستم ورزیدند، سهمی از عذاب است مانند سهم هم مسلکانشان [از امت های پیشین]، بنابراین شتاب در آمدن آن را نخواهند.
فَوَيْلٌ لِّلَّذِيْنَ كَفَرُوْا مِنْ يَّوْمِهِمُ الَّذِيْ يُوْعَدُوْنَ ٦٠ࣖ
۶۰پس وای بر کسانی که کافر شدند از آن روزشان که به آن وعده داده می شوند.